Ғарыш кa саяхат
Ғарыш гүлзарының көркі тажа. Небір әсем гүлдер өсіп тұр. Жердегіден
әлдеқайда шапшаң еніп, бой түзейді. Ал гүл шашканы мүлдем керемет
Кенет Түйме -Түбіттің даусы елең еткізді.
дуп, əyn! Гүл-Жауһар, бері жүршil -деді күшік. Етегінен істелеп, кабырг
карай тартты.
- Немене, кішкентай, не боп қалды? Мен бос емеспін
- Жүр, кара, терезеrе кара,- деді шіңкілдек үнмен үріп-үріп қойған Түйме-Түбin
- Кеңістік таза емес, кері барь...
-Ой, мазасыз Түйме-Түбіт...
Кыр күшігіне ілесіп иллюминаторга келді. Алыстан әлдебір космос кем
көрінді. Айырым белгісі жоқ. Бейтаныс. Оның ұшуындағы көзге ұрар бір оr аn1
- кауіп-қатерге ұшырағандарынан хабардар еткендей, жаркылдап жарык жан
келе жатқанында еді.
-Кішкентай, Батыр-Болатқа жүгір.
-Мен мұндамын, не нәрсе, Гүл-Жауһар?
-Ана жымыңдаған отты көремісін? Біреулер осылай карай ұшып келеді.
-Иә, бағыты - ғарыш қала. Ал бұлайша жаркылдатуы, әрине, апат белгісі. Қа
себілесейік. 5сөйлем қүрап жалғастыру мәтінді
1 мамыр - Қазақстан халқының бірлігі күні. Бұл күнді халық ерекше қуанышпен тойлайды. Біз өте тату тұрамыз.
Дыбыстық талдау:
б - дауыссыз, ұяң;
і - дауысты, кысаң, езулік, жіңішке;
з - дауыссыз, ұяң.
ө - дауысты, ашық, еріндік, жіңішке;
т - дауыссыз, қатаң;
е - дауысты, ашық, езулік, жiңiшке.
т - дауыссыз, қатаң;
а - дауысты, ашық, езулік, жуан;
т - дауыссыз, қатаң;
у - дауысты, қысаң, еріндік, жуан.
т - дауыссыз, қатаң;
ұ - дауысты, қысаң, еріндік, жуан;
р - дауыссыз, үнді;
а - дауысты, ашық, езулік, жуан;
м - дауыссыз, үнді;
ы - дауысты, қысаң, езулік, жуан;
з - дауыссыз, ұяң.
Қазақы әдет-ғұрыптар (арабша адәт және урф) көшпелі тұрмыстың дәстүрлі дүниетанымынан бастау алады. «Табиғаттан еншісі бөлінбеген» сахара жұрты өзін қоршаған ортаның ажырамас бір бөлшегі ретінде сезініп, жарық дүниенің жалғыз жаратушысы – Тәңірге табынған; Көк аспан – Қара жердің киесін қастер тұтып, ата-баба аруағына сиынған.
Жүйелі мерзімдік ретпен қайталанып отыратын түрлі табиғи құбылыстардың (күн күркіреуінің, жерсілкінуінің, найзағай ойнауының), маусым алмасымдарының, т.б. сырын анық аңдай алмай, аспан асты, жер үстіндегі күллі тіршілік ағымы, адамзат тағдыры Көк иесінің ырқындағы нәрсе – жазмыш екеніне шүбәсіз сенген.
Табиғат заңдылығын қоғам өмірінің, адам тұрмысының тәртібіне айналдыруға тырысу, кие тұту түйсігі қазақ халқының, жалпы түркі милләтінің түп-тегінде – ғұн, сақ тайпаларында болғаны мәлім. Олар көктегі Тәңірді «бабай баба», «Көк ата» атап, оның құдіретіне бас имеу – күпіршілік, ата-баба жолын бұзушылық деп санаған.