Асты сызылған сөздер қандай мағынада қолданылған? Көзім ауырып, дәрігерге қаралып жүрмін.
Көз – көңілдің айнасы.
Қазір иненің көзіне жіпті өткізе де алмаймын.
Жұмыстың көзін тапсақ, тез бітірер едік.
Марат ауыр жүк көтерді.
Ол – сыныбымыздағы мінезі ауыр баланың бірі.
Дастарханға ыстық тамақ та келді.
Досына ыстық ықылас білдірді. ___
Абай бала кезінде ширак, пысық болмағанымен, елдегі шешен, ақын, ертегішілер әңгімесін тез ұғып алатын зеректігімен, ынталылығымен ерекшеленген, Шортанбай, Дулат, Бұқар жырау, Марабай, Шөжелерді тыңдап өскен. Анасы Ұлжан да шешен болған, сөз қадірін білетін ортада өскен кісі. Оның ағасы (әкесі Тұрланның інісі) Тонтайдың өлерінде кожа-молдаларға карап: "Жазыла-жаэыла қожа-молдадан да ұят болды, енді өлмесек болмас",—дегені халық аузында мәтел болып кеткен. Құнанбай кажыныңда кеңінен толғап сөйлер тереңдігі, өз тұстастарының ғана емес, шетелдік саяхатшылардың да назарына іліккен; Құнанбай қажы "Ескітам" деген қоныстан медресе салдырып, өзінің және туыстарының балаларын окытқан. Абай сегіз жасында өуелі сол "Ескітам" медресесінде дәріс алып, ауыл молдасы Ғабит-ханнан оқыған. Әкесі онын зеректігін байқағаннан кейін, 10 жасқо толған соң Семейдегі Ахмет Риза медресесіне береді. Онда 3 жыл окыған, Медресенің үшінші жылында ол осы қаладағы "Приходская школаға" да қосымша түсіп, онда 3 ай орысша оқиды. Бұл тұста М.О. Әуезовтің "Өзі тұстас үлкен-кіші балалардың барлығынан сонағұрлым зейінді, ұғымтал жөне ерекше ықыласты болған. Дәрісте арабша кітапты молдасының бір окып, бір-ақ рет түрікшеге аударып берген сөздерін кі-тапка қарамай жатқа айтып шыға алатындай зерек бола-ды. Сонымен дәріс үстінде оқылатын сабақтарды ұғып білу Абайға өзге балалардан анағүрлым оңай тиген.
Қазіргі заманғы әлем жаңа өнімдердің барлық түрлеріне толы: ғылым, техника, медицина. Адамдар, әрине, әртүрлі салаларда осындай білімге ие болмаған шығар. Ғажайып заттар мен құбылыстар бізді қоршайды. Бүгінде бейнелеп айтқанда, сіз өз қалтаңыздан жаңалықтарды ала аласыз, тек ақпараттық аймақта бар желіге қосыласыз, сізден мыңдаған километрге дейінгі адамға хабар жібере аласыз. Ақпараттық технологиялардың арқасында алыс және жақын шетелдерде, басқа елдерде және қалаларда танысуға болады.
Ғылым көп қызықты және пайдалы болды.