Қажетті сөздер: Хуаньхе, Византия, б.3.д. 2750 жылы, тұт, Нарга,
шаштарының, б.з.д. 5-2ғасыр, шығыс, Қытай, матасы, Соғды.
Жолдың аты жібек саудасына байланысты шыққан. Жібек мата дайындау үшін табиғи
жібек 1| керек. Табиғи жібек талшықтар 2 жібек
көбелегінен алынады. Ересек көбелек жапырақ бетіне жұмыртқалайды. Ол жұмыртқалар
жұлдыз құрт болып дамиды. Жібек халықаралық саудаға шығарылғанымен, оны
өндіруді 3 үкіметі өте құпия сақтаған. Соған қарамастан, оны
өндірудің тәсілін Қытайдан жасырын түрде алып шыққандар болған. Жібек құртын
қуыс қурайдың ішіне тығып, әйел адамдардың 4 арасына
жасырып алып шықса керек. Содан жібек өндіру біздің заманымыздың
алғашқы кезінде 5 , Соғды сияқты елдерде де жүзеге аса бастаған.
6 жібек өндірудің дамығаны сонша, олар жібек сатуда Қытай
23
мемлекетімен бәсекеге түскен. Қытайдың кейбір қалаларында олардың сауда орындары
ашылды. Жібек жолының соңғы нүктесі Жапонияның ертедегі астанасы
7 қаласында жібек сататын орындар болған.
Ал «ұлы» сөзінің қосылуы жолдың кең-байтақ 8 өлкелері мен
батыс өлкелерін қосып, байланыстырып жатуынан, жол бойындағы елдердің тіршілігін
жандандыруынан.
Сондықтан бұл жол «Ұлы Жібек жолы» деп аталады. Жібек матасы қытай
жерінде 9 жылы жасалған. Ал
оның сауда жолына шығарылып сатыла бастағаны немесе айырбас саудаға түскен
мерзімі 10 аралығы.
Жібек жолының басы Қытай жеріндегі 11 өзенінің
аңғарындағы аудандардан басталады. Ол Ұлы Қытай қорғанының
батыс шетінен, 12 өзенімен Ыстықкөлге жетеді. Жол
осы арада батысқа және солтүстік- батысқа қарай шығу үшін оңтүстік, солтүстік
бағыттар болып тармақталады.
Адамның өз Отаны жөніндегі ыстық ұғымы әрдайым оның кіндік кескен, ананың ақ сүтін емген, өскен жеріне байланысты. Отан, міне, осылардан басталады. Бала күнінен етене таныс туған жер көріністері адамның есінен ешуақытта кетпейді, көз алдында тұрады. Кеудеңде жаның тұрғанда оны ешкімге беруге болмайды. Туған табиғаттың сұлулығын, адам ісінің адалдығын сезінбейінше, азаматтық сезім бола бермейді.
Отанды сүю ұғымы туған табиғатқа, отбасына, мектепке, достарына, кітапқа, суретшілер шығармаларына, өз ісіне, біздің халықтың мүддесін өтеп отырған тамаша және ұлы игіліктің бәріне деген сүйіспеншілікті қамтиды. Отанды сүюге тәрбиелеу деген сөз бұл балалардың патриоттық сезімін тәрбиелеу дегенге саяды. Патриотизмді тәрбиелеу ісінде ұсақ-түйек болмайды. Біздер ағаштарға, гүлдерге, үй-ішінің тыныштығына деген талпынысымызды балаға дарытпай тұрып, Отанға деген сүйіспеншілікті тәрбиелей алмаймыз. Айналасындағы адамдарды - құрбы-құрдастарын, үлкендерді құрметтеуді тәрбиелемес бұрын, халыққа деген сүйіспеншілікті тәрбиелеу мүмкін емес.
ответ:Абай лирикасы кең көлемді мол қазына; биігі бітпес, тереңі таусылмас сырлы мұра. Абай лирикасы сала-сала. Жалпы лирика деген ұғымға қандай қасиеттер тән болса, Абай өлеңдерінде соның бәрі бар. Абайды бірыңғай қайғының, яки қуаныштың ақыны деуге, не мұңшыл, не күлкішіл ақын деуге тіпті де болмайды. Абай лирикасында осының бәрі түгел, түтас жатыр. Оның сырлы жырларындағы сәл ғана, ең бір жай сезінудің өзі оқырманның жан жүйесін, көңіл күйін түгел тебіренте толқытып, барлық пернені түгел басып, барлық шекті түгел сөйлеткендей сайрайды. Бұл - ғажайып құбылыс.
Абайдың саяси-әлеуметтік лирикасын талдар тұста, алдымен, ақын - өз дәуірінің үні екенін ескеру шарт. Суреткер өзі өмір сүріп отырған қоғамнан тыс, жеке-дара қалып, томаға тұйық өмір сүре алмайды. Ен өзіндік дүние танымына сәйкес әлеуметтік көзқарасы бар. Сондықтан, өмір құбылыстарын суреттегенде оған өз қарым-қатынасын көрсетпей қала алмайды. Өз шығармасында сәулелеңген өмір шындығы туралы өз кесімін айтып, өз «үкімін» шығарады. Абай да өз лирикасының керекті жерінде кейбір қоғамдық қатынастардан белгі бере отырып, өзінің өмірге көзқарасын, таным-тапғамын, идеялық бетін айқындайды. Абай - өз дәуіріне қатал сыншы болған адам. Қараңғы даладағы қат-қабат қарау әрекеттер - заңсыздықтар мен зұлымдықтар ақынды қатты күйзелтеді де, дәл осы жеке басқа тән жай- күйлер енді бірде арнасынан асып, қоғамдық сипат алған. Сонда, ақынның бір адамды сынағаны - сол сияқты бүтін бір қауымды сынағаны, тілін болыс пен ұлыққа түйресе, сол кеселді туғызып отырған патша әкімшілігіне түйрегені болып шығады.
Объяснение: