Байырғы заманда жердің түкпір-түкпірінде тұратын бір-бірімен сауда
жүргізген. алғашында ол қажетті заттармен айырбас ретінде жүзеге асқан. мысалы, асыл
тастар, алтын, күміс, тұз, шипалы өсімдіктер мен хош иіс сулары, азық-түлік және басқа
да тауарлармен алмасқан. кейіннен ақшаға сауда-саттық басталып, базар, жәрмеңке,
сауда жолдары ашылды.
ұлы жібек жолының қазақстан жерінен өткен жолы сауран қаласы болды.
қазақстан жеріндегі орта ғасырдағы ірі қалалардың бірі. жібек жолындағы тағы бір
тарихи қала – иасы, кейіннен түркістан атанған. түркістан ертеден «екінші мекке» деп
аталып кеткен. қожа ахмет иассауидің кесене ғимараты – бүкіл орта азиядағы сәулет
өнерінің керемет үлгісі болып табылады.
жібек жолындағы даңқты қалалардың бірі отырар еді. бүкіл шығысқа аты әйгілі
қала ең алғаш фараб деп аталды. әл фараби атанған ұлы ғалым әбу насыр ибн
мұхаммед шыққан қала.
ұлы жібек жолында тарихи қалалардың қатарына испиджап, яғни, сайрам да
жатады. сайрам ұзақ жылдар бойы жібек жолы бойындағы саяси жағынан да,
қ жағынан да, мәдени жағынан да еңсесі биік қалалардың бірі болып қалған.
сол тұстағы аса ірі сауда орталығы тараз болды. елдер оны саудагерлер қаласы деп
атаған. тараздың жүрегі – мешіттері, керуен сарайлары болса, базардың айналасында
түрлі шеберханалар, наубайханалар орналасқан. ертеде тараз қаласындағы сауда
базарын көргендер «тараз базары – әлем айнасы» дейтін. себебі, бұл жақта кез келген
дүниені айырбастауға, сату мен сатып алуға болатын.
озаглавите текст
и составьте по нему 5 вопросов
30
Шешенсөздер ағып тұрған поэзия, тұнып тұрған философия. Ақ өлеңмен өрілген сөз тұнығы: сырлы теңеу, астарлы сын, жинақы ой, жұмбақты меңзеу, қисынды толғам, тылсымды талай. Бәрі тіл құдіретінің, пікір түйінділігінің, таңғажайып ой толғағының әмбебап туындысы.
Өмір құбылыстарына байламды шешендік сөздер орны-орнына қойылса шебер шендестіріледі. Сырланып, әрленіп, татымы нәрленсе ойды шалқытып, сезімді тербеп адам көңілін ұйытады.
Сұлу, өрнекті әр шешендік сөздің өзіне тән терең мағыналы және астарлы жүктемесі бар. Жүйелі, байыпты айтылса досқа пір, дұшпанға зіл, шат көңілге шабыт, қам көңілге демеу, батырға айбынды ұран болар әрі тәтті, әрі қатты, әрі майда, әрі өткір алмас тіл.
Величайшее изобретение народа — письменность. Ее происхождение является одной из сложных проблем современного языкознания. В основе современной письменности лежит древнее письмо. Письменность народов Средней Азии и Казахстана возникла в раннем средневековье. Древние тюркские народы, впоследствии ставших предками, в том числе и современных казахов, сыграли заметную роль в истории Евразии. А тюркский язык с V по XV век был языком межнационального общения на большей ее части. Например, при монгольских ханах Батые и Мунке все официальные документы в Золотой Орде, международная переписка, помимо монгольского, велись и на тюркском языке.
Становление и развитие языка, близкого к современному казахскому языку, происходило в XIII—XIV веках.