Берілген мәтінді оқып, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз. Адам әр түрлі әлеуметтік қатынастарға түседі. Қарым-қатынас нәтижесінде
адамдар арасында өзара әрекеттестік қалыптасады, түсіністік пайда болады,
қамқорлық жасау және көмек беру жүзеге асады. Қоғамдық қатынастар әлеуметтік
нормалар арқылы реттеледі, олардың арасында құқық нормалары ерекше орын
иеленеді. Жалпы адамзаттық құндылықтар және әділеттілік, ізгілік, теңдік,
бостандық идеялары құқықтың негізі болып табылады.
Бостандық — елдің ішкі және сыртқы саясаты саласында әлеуметтік
субъектілердің (жеке адамның, топтардың, қоғамдық-саяси ұйымдардың, т.б.) өз
мақсаттары мен мүдделеріне орай әрекет жасау еркіндігі; құқықтық мүмкіндіктер
аясы. Қоғамдық дамудың кейбір қайшылықтары мен кереғарлықтарына
қарамастан, қайсыбір тарихи кезеңдерде жеке адам иеленетін Бостандықтар аясы
кеңи түсетіні дәлелденген.
Құқық ең маңызды әрі ең күрделі қоғамдық кұбылыс ретінде түсінілетін
философиялық категория. Сондықтан да оны бірнеше тұрғыдан қарастыру керек.
Алдымен, субъективтік тұрғыдан қарастырсақ құқық қандай да бір тұлғаның
мүмкіндіктерін, әрекет еркіндігін білдіреді. Объективтік мағынадағы құқық —
нормативтік құкықтық актілерде белгіленген нормалардың жиынтығын білдіреді.
Бұл орайда көрсетіп кету керек — субъективтік құқық объективтік құқықтың
негізінде туындайды және тоқтатылады.
І. Мәтінді оқып, тақырып қойыңыз. Мәтін мазмұны бойынша жоспар
құрастырыңыз.
Тақырып:
Жоспар:
1.
2.
3.
ІІ. Мәтінді оқып, қою қаріппен берілген сөздердің мағынасын ашып жазыңыз.
ІІІ. Мәтінді оқып, өзіңізге ұнаған 2 cөйлемді көшіріп жазып, оларға 2 нұсқада
сұрақ қойыңыз
1. 1.
2.
2. 1.
2.
Жазылым
І. Тараулар бойынша өтілген тақырыптар негізінде берілген сұрақтарға
жауап беріңіз.
1. Елбасының «Қалың елім, қазағым» кітабында не туралы айтылған?
2. Нұр-Сұлтан қаласындағы Елбасы кітапханасы туралы не білесіз?
3. Елбасының еңбек жолынан не білесіз?
ІІ. Өтілген тақырыптар бойынша берілген жаңа сөздер мен мезгіл үстеулерді
пайдаланып сөйлемдер құрастырыңыз.
Қажетті сөздер: арна, лауазым, белес
ІІІ. Берілген тақырыпта 8 сөзден кем емес кластер құрастырыңыз.
Балаға бас ұстатуға болмайды, бас ұстаса әкесі өледі – Нельзя давать приготовленную баранью голову человеку, у которого жив отец, в противном случае отец может умереть.
Нанның қиқымын жеген бай болады – Кто съест (ест) хлебные крошки будет богатым.
Сәби тоңқайып екі аяғының астынан қараса жол жүресін немесе қонақ келеді – Если младенец опираясь на землю ногами и руками смотрит из под ног, значит отправишься в путь или жди гостя.
Балаға бұғана ұстатпайды, бойы өспей қалады – Ребенку нельзя давать ключицу (бұғана қабырға), а то не вырастет.
Қыз балаға жілік ұстатпайды, күйеуге шықпайды – Девочкам нельзя давать мясо с трубчатой костью, а то не выйдет замуж.
Сәби көзін ашып ұйықтаса жары сұлу болады – Если младенец спит с приоткрытыми глазами, то будущая невеста (жених) будет красивой.
Сәби шалқасынан алаңсыз ұйықтаса, елге белгілі азамат болып өседі, бүк түсіп ұйықтаса, уайымшыл, жігерсіз болып шығады, етпетінен жатып ұйықтаса, ойшыл болады, аяқ-қолын еркін созып ұйықтаса батыр, кемеңгерліктің белгісі – Если младенец спит свободно на спине, то вырастет знаменитым, если спит скорчившись, то будет печальным, слабовольным, если спит на животе, то будет умным и рассудительным, если спит раскинув руки и ноги, то будет батыром, отважным.
Тіл ұшын жесе сүйреңдеп сөйлей беретін болады – Кто ест (съест) кончик языка, тот будет болтливым.
Таңдай жесе шешен болады – Кто ест (съест) небо, тот будет искуссным в разговоре, оратором (шешен).
Сәбиге көз тимес үшін күйе жағып қояды – Чтобы не сглазили ребенка на лицо мажут золой отметину.
Жастың басы ауырса «басыңа бас қосылады» - Если у подростков и молодых болит голова, то говорят, что к голове (уму) прибавляется еще голова (ум).
Жұма күні кір жууға болмайды, аруақтар ренжиді – Нельзя стираться в пятницу, прогневишь духов предков.
Ақты (сүт, қаймақ, қымыз, айран, т.б.) төксе малдың желіні кетеді – Если разлить белое (молочные продукты), то потеряется у скота удой.
Пышақтың жүзі шалқасынан жатса сол үйдің малы пышаққа ілінеді – Если нож лежит обухом к низу, то в том доме будет зареан скот.
Киіз үй сыртына ит сарып кетсе, құт келеді – Если собака пометит юрту, то в этот дом придет счастье.
-Сәлем!
-Сәлем!
-Сенің отбасын үлкен бе?
-Жоқ, үлкен емес
-Қанша адам?
-Үш адам ғана
-Анаң, әкең және сен?
-Ия
-Ал сенің отбасын үлкен бе?
-Ия, алты адам
-Кім кім,айтып берші?
-Анам, әкем,әжем,атам,мен және інім
-Үлкен отбасы болған жақсы ия?
-Ия өте жақсы,біздің отбасы өте тату
-Менің отбасым да,кішкентай болғанымен өте тату
Привет
Привет
у тебя большая семья?
Нет,не большая
Сколько человек?
Всего трое
Мама,папа и ты?
Да
А у тебя большая семья?
Да, нас шестеро
Можешь перечислить?
Мама,папа,бабушка,дедушка,я и братишка
Хорошо когда большая семья?
Да очень хорошо,у нас очень дружная семья
Моя семья хоть и маленькая,но тоже очень дружная