ОҚЫЛЫМ 4-тапсырма. Мәтінді оқы. Сөйлем соңындағы тыныс белгілердің қойылу себебін түсіндір. ys Сәлем, досым! Қалың қалай? Жаз бойы жайлауда болып, электронды поштамды бүгін аштым. Көп хат келіпті. Сенің хатыңды алдым. Рақмет! Ертөре, жазғы демалысты қалай өткіздің? Сен жайлауда болдың ба? Мен жазда жайлауда болдым. Өзеннен балық ауладым. Ауылдың тыныс-тіршілігі басқаша. Әжем самауырмен шай қайнатты. Мен әжеме көмектестім. Әжем қазанға әртүрлі тамақ пісіреді. Әсіресе қуырдағы дәмді! Жайлаудың ауасы таза әрі салқын. Самал желі мен бұлақтың суын айтсаңшы! написать план к тексту
делятся также на производные (туынды), образуются при суффиксов:
-шы, -ші образуют существительные, профессию человека: жазу (писать) - жазушы (писатель), сурет (рисунок) - суретші (художник), етік (сапоги) - етікші (сапожник), балық (рыба) - балықшы (рыбак), үгіт (агитация) - үгітші (агитатор).
-ша, -ше, мысалы: кітап (книга) - кітапша (книжка).
-лық, -лік, -дық, -дік, -тық, -тік образуются существительными, обозначающие отвлеченные понятия: бала (ребенок) - балалық (детство), дос (друг) - достық (дружба), батыр (герой) - батырлық (мужество, геройство), бай (богатый) - байлық (богатство).
-хана, образует существительные, указывающие на названия учреждений: ас (пища) - асхана (столовая), дәріс (лекция) - дәрісхана (лекционный зал), ем (лечение) - емхана (поликлиника), дәрі (лекарство) - дәріхана (аптека), кітап (книга) - кітапхана (библиотека).
Зат есімдердің көптік жалғауы – Множественное число существительных.
Множественное число существительных в казахском языке образуется при окончаний -лар/-лер, -дар/-дер, -тар/-тер. Например: бала-лар - дети, қалам-дар - ручки, жігіт-тер - джигиты.
Чередование гласных в окончаниях определяется правилами сингармонизма: если последний слог слова - твердый, то прибавляются суффиксы -лар, -дар, -тар. Например: ана-лар, қыз-дар, жас-тар.
Если последний слог слова - мягкий, то прибавляются суффиксы -лер, -дер, -тер. Например: әке-лер, тіл-дер, жігіт-тер.
Чередование согласных в суффиксах множественного числа определяется законами прогрессивной ассимиляции.