Древние города казахстана — города и поселения казахстана древнего и средне-векового периодов. первые письменные сообщения о древних поселениях, находящихся на территории нынешнего казахстана, относятся ко 2 в. до н. э. — 1 в. н. э. древние авторы упоминают о г. чигу, располагавшемся либо в котловине оз. иссык-куль, либо в илейской долине, а также о городах на р. сырдарие. на обширной территории казахстана издревле выделяются крупные -культурные регионы развития оседлой, а в средние века и городской жизни. одними из них были южный казахстан и жетысу. при исследовании этих районов археологи выявили древние поселения, в которых обнаружены дворцовые постройки владетелей городов из сырцового кирпича, с помещениями, перекрытыми купольными . наибольшее число поселений найдено в отырарском оазисе, в долине реки арыс, на северных склонах каратау, в низовьях сырдарии. жители этих поселений занимались земледелием с использованием искусств, орошения, скотоводством, ремеслом и торговлей. бурный рост городов на территории нынешнего казахстана, происходящий в 12 вв., связан с развитием тюркских государств средневековья: тюркского, западно-тюркского, тюргешского, карлукского каганатов, огузского, кимакского, кыпчакского и караханидского государств. археологическими исследованиями на южном казахстана зафиксировано 25 городищ со слоями 6—9 вв., которые можно считать остатками городов. известны названия некоторых из них: исфиджаб (сайрам), шараб, будухкет, отырар (фараб), шавгар. выделяются: ада (цитадель), шахристан (внутренний город) и рабад (пригород). города тараз, отырар (фараб), исфиджаб, шавгар, , алмалык, суяб, занимавшие важное положение на международных торговых путях, являвшиеся резиденциями правителей, центрами больших государственных объединений, были известны далеко за пределами казахстана. кроме них, на территории современного казахстана и на сопредельных территории существовали такие города, как барсхан, арсубаникет, кулан, мерки, аспара, хамукат, дех нуджикес, талгар (талхиз). в 9 — нач. 13 вв. оседлая и городская жизнь существовала и в центральном казахстане. города и поселения располагались в долинах жезды, кенгира, сарысу, в предгорьях улытау. города также появились в восточном казахстане, в долине р. иртыш. письменные источники сообщают, что эти города принадлежали кимакам. наиболее крупным был г. имакия — летняя резиденция царя (хакана). кроме столицы, были известны города , сараус, бенджар, дахлан, астур. города-ставки возникают и в западном казахстане, в долинах урала. они принадлежали тюркам-огузам.
решить тест:
63.Омоним сөздерді табыңыз.
А) Бас, аяқ.
В) Мұғалім, оқушы.
С) Бас, жақ.
D) Ара, бас.•
Е) Үлкен, кіші.
64.Тура мағыналы сөзді табыңыз.
А) Суық сөз.
В) Ыстық ықылас.•
С) Ақниетті.
D) Жақсыадам.
Е) Тереңойлы.
65.Синонимдік қатарды көрсетіңіз.
А) Зор, үлкен.
В) Бай, кедей.
С) Пайдалы, зиян.
D) Туған, қайтыс болған.
Е) Кең, тар•
66.Үнді дыбыстары бар сөздітабыңыз.
A) Наным.
В) Жаға.•
С) Отбасы.
Б) Көкжиек.
Е) Бастық
67.Түбір сөзді табыңыз.
А) Кісі.
В) Апам.•
С) Дастарханға.
Д) Бауырының.
Е) Үйде.
68.Буын үндестігі сақталмаған сөзді көрсетіңіз.
А) Оқушы.
В) Орман.
С) Ғарышкер.
Д) Мектеп.
Е) Дәптер.•
69.Мақалды толықтырыңыз.
Жеті жұрттың тілін біл,
Жеті түрлі біл.
А) ақыл. •
В) әдет
С) тарих
D) білім
Е) көңіл
70.«Дәулет» сөзінің синонимін табыңыз.
А) Аз.
В) Байлық.
С) Үлкен.
D) Бас.
Е) Қас.•
71.Қай септікте тұрғанын көрсетіңіз: «Студенттен».
А) Барыс септік.
В) Шығыс септік.
С) Атау септік.•
D) Ілік септік.
Е) Табыс септік.
72.Толықтырыңыз.
«... кітабыңыз өте қызық екен.»
А) Сіз. •
В) Біздің.
С) Сенің.
D) Сіздің.
Е) Мені
73.Негізгі зат есімді табыңыз
A) бала,кітап,университет;
B) бала,білімді,қысқы;
C) кітап,баладай,қалалық;•
D) университет,бақытты,денсаулық;
E) мектеп,кітап,таудай;
74.Біріккен сөзді атаңыз:
A) тасбақа,қолшатыр;
B) ҚСТУ,ЖҚС;•
C) аяқ киім,қант сауыты;
D) ата-ана,бала-шаға;
E) аты-жөні,сиыр еті;
75.Киіз үйдің басты бөлшектерін көрсетіңіз
A) ошақ, босаға,кереге
B) кереге, шаңырақ, уықтар
C) есік, уықтар, шаңырақ•
D) түндік,кереге, ошақ
E) адырна, кебеже, уықтар
76.Реттік сан есімі бар сөйлемді атаңыз:
A) Жиырмасыншы томды бер;
B) Алтаудың біріне берсең болады;
C) Үш жігіт кірді;
D) Біз екеуміз;•
E) Бесеуіміз бардық;
77.Дұрыс жазылған сөзді табыңыз:
A) адамдікі;
B) адамдыкы;
C) адамтікі;•
D) адамнікі;
E) адамдіқы;
78."Білім кілті - тіл" дұрыс аудармасын көрсетіңіз.
A) Знание - сила•
В) 3нание ключ к языку.
С) Язык и знания сила
D) Язык- ключ к знаниям
E) Люби и береги свой язык.
79.Колледж бітіргенде,студент қандай білім алатынын анықтаңыз.
А) Кәсібибілім.
В) Арнайы орта.
С) Жоғарыбілім.
D) Орта білім.
E) Бастауышбілім.•
80.Қазақтың үш жүзініңбасынқосқанхандыанықтаңыз.
А) Кенесары хан.
В) Әбілхайыр хан.
С) Қасым хан.•
D) Абылай хан.
Е) Тәуекел хан
81.Ядролық қаруға қарсы қоғамдық қозғалыстың атауын белгілеңіз.
А) «Жас Алаш»
В) «Жер - Ана» •
С) «Невада – Семей»
D) «Жасыл ел»
Е) «Экология»
82.Есік қорғанынан табылған ескерткішті көрсетіңіз.
А) Алтын адам.•
В) Алаша хан кесенесі.
С) Көне кітаптар.
Д) Қожа Ахмет Йасауи кесенесі.
Е) Айша биби кесенесі
83.Махамбет Өтемісұлының жауынгер досы, көтеріліс басшысын табыңыз.
A) Шернияз
B) Есет батыр
C) Жәңгір
D) Әбілқайыр•
E) Исатай
Объяснение:
Все ответы отмечены •