ЖАЗЫЛЫМ АЙТЫЛЫМ 11 -тапсырма. Жұптық жұмыс. Төменде берілген мәтінді оқып, жартылай көшпелілер мекенде- ген аймақтарды анықтаңдар. Сол бойын- ша «Көшпелілер мекендеген аймақтар» тақырыбында Қазақстан картасын постер түрінде жасаңдар. Жасаған постерді сынып алдында қорғаңдар.
Ақ киімді, денелі, ақ сақалды, Соқыр, мылқау, танымас тірі жанды. Үсті-басы ақ қырау, түсі суық, Басқан жері сықырлап, келіп қалды. Дем алысы - үскірік, аяз бен қар, Кәрі құдаң - қыс келіп, әлек салды. Ұшпадай бөркін киген оқшырайтып, Аязбенен қызарып ажарланды. Бұлттай қасы жауып екі көзін, Басын сіліксе, қар жауып, мазаңды алды. Борандай бұрқ-сарқ етіп долданғанда, Алты қанат ақ орда үй шайқалды. Әуес көріп жүгірген жас балалар, Беті-қолы домбығып, үсік шалды. Шидем мен тон қабаттап киген малшы Бет қарауға шыдамай теріс айналды. Қар тепкенге қажымыс қайран жылқы Титығы құруына аз-ақ қалды. Қыспен бірге тұмсығын салды қасқыр, Малшыларым, қор қылма итке малды. Соныға малды жайып, күзетіңдер, Ұйқы өлтірмес, қайрат қыл, бұз қамалды! Ит жегенше Қондыбай, Қанай жесін, Құр жібер мына антұрған кәрі шалды.
Басты кейіпкері Қожа ақылды, сонымен бірге бұзық, әкесіз өскен бала.
Байланысы:
Повесте кішкентай Қожаның мектеп жасындағы бастан кешкен әр түрлі қызықты оқиғалары жайлы баяндалады.
Дамуы:
Қожа өзінің мінезін, тәртібін өзгертуге тырысады.
Шиеленісуі:
Ол қанша бұзықтық жасаса да жақсы адам болуға талпынысы бар. Өзінің жасаған бұзықтығының бәрі әкесіз өскендігінен деп ойлайды.
Шарықтау шегі:
Әңгімеде Қожаның балалық махаббаты да үлкен рөл ойнайды.
Аяақталуы:
Ол сыныбындағы үлгілі, тәртіпті әрі сабағын үздік оқитын Жанар деген қызды жақсы көреді. Тіпті кей кездері Жанарға арнап өлең де шығарады. Жанарды әрқашан көргісі келіп тұрады. Қожа жазушы болуды армандайды.
Оқиғаның басталуы:
Басты кейіпкері Қожа ақылды, сонымен бірге бұзық, әкесіз өскен бала.
Байланысы:
Повесте кішкентай Қожаның мектеп жасындағы бастан кешкен әр түрлі қызықты оқиғалары жайлы баяндалады.
Дамуы:
Қожа өзінің мінезін, тәртібін өзгертуге тырысады.
Шиеленісуі:
Ол қанша бұзықтық жасаса да жақсы адам болуға талпынысы бар. Өзінің жасаған бұзықтығының бәрі әкесіз өскендігінен деп ойлайды.
Шарықтау шегі:
Әңгімеде Қожаның балалық махаббаты да үлкен рөл ойнайды.
Аяақталуы:
Ол сыныбындағы үлгілі, тәртіпті әрі сабағын үздік оқитын Жанар деген қызды жақсы көреді. Тіпті кей кездері Жанарға арнап өлең де шығарады. Жанарды әрқашан көргісі келіп тұрады. Қожа жазушы болуды армандайды.