-Мария сен қазақтың қобыз деген аспабын білесің бе? -Аружан мен телебағдарламада оның үнің естігенмін -Қобыз –. көнеден келе жатқан қазақ халқының музыкалық аспабы. Аспап ысқысы бар аспаптардың қатарына жатады. -Қобызды қалай жасайды? -Қобызды қайың, арша сияқты ағаштардың тұтас бөлігінен шауып жасайды. Бас, кеуде, аяқ деген үш бөліктен тұрады. Төменгі бөлік терімен қапталып, оған тиек қойылады. Екі ішегі жылқы қылынан тартылады. Аспап мүмкіндігі зор, әрқилы дауысты, оның ішінде табиғи дыбыстарды айнытпай шығарады -Аружан сенің берген мәліметіңді есімде сақтармын.Рақмет!
Сөздерді септеп жазу.
Атау септік - қалдық, байлық, айыппұл, таралу, бұзылу, қауіп.
Ілік септік - қалдықтың, байлықтың, айыппұлдың, таралудың, бұзылудың, қауіптің.
Барыс септік - калдыққа, байлыққа, айыппұлға, таралуға, бұзылуға, қауіпке.
Табыс септік - қалдықты, байлықты, айыппұлды, таралуды, бұзылуды, қауіпті.
Жатыс септік - қалдықта, байлықта, айыппұлда, таралуда, бұзылуда, қауіпте.
Шығыс септік - калдықтан, байлықтан, айыппұлдан, таралудан, бұзылулан, қауіптен.
Көмектес септік - қалдықпен, байлықпен, айыппұлмен, таралумен, бұзылумен, қауіппен.
«Табиғат» сөзінің фонетикалық талдауы.
Табиғат – 3 буын: та – ашық, би – ашық, ғат – бітеу.
Т - дауыссыз, қатаң;
А - дауысты, жуан, ашық, езулік;
Б – дауыссыз, ұяң;
И – дауысты, жіңішке, қысаң, езілік;
Ғ – дауыссыз, ұяң;
А - дауысты, жуан, ашық, езулік;
Т - дауыссыз, қатаң.
Сөзде 7 әріп, 7 дыбыс бар.
«Емтихан» сөзінің фонетикалық талдауы.
Емтихан – 3 буын: ем – тұйық, ти – ашық, хан – бітеу.
Е – дауысты, жіңішке, ашық, езулік;
М – дауыссыз, үнді.
Т - дауыссыз, қатаң;
И – дауысты, жіңішке, қысаң, езілік;
Х – дауыссыз, қатаң;
А - дауысты, жуан, ашық, езулік;
Н - дауыссыз, үнді.
Сөзде 7 әріп, 7 дыбыс бар.
«Қазақстан» сөзінің фонетикалық талдауы.
Қазақстан – 3 буын: қа – ашық, зақ – бітеу, стан – бітеу.
Қ-дауыссыз, катаң;
а-дауысты, ашық, жуан, езулік;
з-дауыссыз, ұяң;
а-дауысты, ашық, жуан, езулік;
қ -дауыссыз, қатаң;
с-дауыссыз ,қатаң;
т-дауыссыз ,қатаң;
а-дауысты, ашық, жуан, езулік;
н-дауыссыз, үнді.
Сөзде 9 әріп, 9 дыбыс бар.
«Оқулық» сөзінің фонетикалық талдауы.
Оқулық: 3 буын – о – ашық, қу – ашық, лық – бітеу.
О – дауысты, жуан, ашық, еріндік;
қ – дауыссыз, қатаң;
у – дауысты, жуан, қысаң, еріндік;
л – дауыссыз, үнді;
ы – дауысты, жуан, қысаң, езулік;
қ – дауыссыз, қатаң.
Сөзде 6 әріп, 6 дыбыс бар.
«Сыпайылық» сөзінің фонетикалық талдауы.
Сыпайылық – 4 буын: сы – ашық, па – ашық, йы – ашық, лық – бітеу.
С – дауыссыз, қатаң;
Ы – дауысты, жуан, қысаң, езулік;
П – дауыссыз, қатаң;
А – дауысты, жуан, ашык, езулік;
Й – дауыссыз, үнді;
Ы – дауысты, жуан, қысаң, езулік;
Л – дауыссыз, үнді;
Ы – дауысты, жуан, қысаң, езулік;
Қ - дауыссыз, қатаң.
Сөзде 9 әріп, 9 дыбыс бар.
-Аружан мен телебағдарламада оның үнің естігенмін
-Қобыз –. көнеден келе жатқан қазақ халқының музыкалық аспабы. Аспап ысқысы бар аспаптардың қатарына жатады.
-Қобызды қалай жасайды?
-Қобызды қайың, арша сияқты ағаштардың тұтас бөлігінен шауып жасайды. Бас, кеуде, аяқ деген үш бөліктен тұрады. Төменгі бөлік терімен қапталып, оған тиек қойылады. Екі ішегі жылқы қылынан тартылады. Аспап мүмкіндігі зор, әрқилы дауысты, оның ішінде табиғи дыбыстарды айнытпай шығарады
-Аружан сенің берген мәліметіңді есімде сақтармын.Рақмет!